რა ისტორია აქვს 8 მარტის აღნიშვნას?

Share post:

8 მარტი მსოფლიოში ქალთა საერთაშორისო დღედ აღინიშნება, მათ შორის საქართველოში, სადაც ეს თარიღი სახელმწიფო დღესასწაულადაა გამოცხადებული. სხვა ქვეყნებში, სადაც 8 მარტი ოფიციალური დღესასწაულია, შედიან ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკები და ზოგიერთი სოციალისტური სახელმწიფო. ეს შემთხვევითი არ არის, რადგან ქალთა საერთაშორისო დღის ისტორია მჭიდროდ არის დაკავშირებული სოციალისტურ მოძრაობასთან და რუსეთის რევოლუციასთან.


ქალთა ეროვნული დღე პირველად აშშ-ში 1909 წლის 28 თებერვალს აღინიშნა, რათა ქალ მუშებს მონაწილეობა მიეღოთ. მოგვიანებით, კომუნისტმა კლარაცეტკინმა 1910 წელს კოპენჰაგენში, მშრომელ ქალთა საერთაშორისო კონფერენციაზე, ქალთა საერთაშორისო დღის იდეა წამოაყენა. მიუხედავად იმისა, რომ ზუსტი თარიღი არ განუსაზღვრავთ, პირველი აღნიშვნა ევროპაში 1911 წლის 18 მარტს მოხდა. რუსეთში კი 1913 წლიდან დაიწყო ქალთა დღის აღნიშვნა, სოციალისტური მოთხოვნებისა და სოციალური პროტესტის ფარგლებში.

1917 წელს, ძველი სტილით 23 თებერვალს (ახალი სტილით 8 მარტს), გაფიცული ქალები საკვების ფასების ზრდასა და უმუშევრობას აპროტესტებდნენ.

ეს გამოსვლები გახდა რუსეთის თებერვლის რევოლუციის დასაწყისი. ნიკოლოზ მეორის ბრძანებით, ჯარს უნდა დაეშალა დემონსტრაცია, თუმცა 26-27 თებერვალს ჯარის ნაწილი აჯანყდა და იმპერატორი გადადგა. ამ მოვლენების გამო, 8 მარტი საბჭოთა კავშირში ოფიციალურ დღესასწაულად გამოცხადდა 1922 წელს და კომუნისტური დღესასწაულის სახე მიიღო. კომუნისტურ ქვეყნებში, ის მოგვიანებით, მათი რეჟიმების დამყარების შემდეგ აღინიშნა.

დასავლეთში, 8 მარტი ხანგრძლივი დროით ყურადღების მიღმა დარჩა, თუმცა 1960-იანი წლების ფემინისტური მოძრაობის შედეგად, კვლავ აქტუალური გახდა და 1975 წელს გაერომ აღიარა.

მიუხედავად ამისა, პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში მისი აღნიშვნა კვლავ დავის საგანია. მაგალითად, ჩეხეთში 2004 წელს მისი სახელმწიფო დღესასწაულად გამოცხადება ოპოზიციის კრიტიკის საგანი გახდა, რადგან მას კომუნისტურ პროპაგანდასთან აკავშირებდნენ. ამასთან, კონსერვატორი პოლიტიკოსები ალტერნატივად დედის დღეს უჭერდნენ მხარს.

ქალთა საერთაშორისო დღის წინააღმდეგობის მიუხედავად, მისი ფესვები მჭიდროდ უკავშირდება სოციალიზმს. თავდაპირველად, ინიციატივა აშშ-ს სოციალისტური პარტიიდან წამოვიდა, ხოლო მისი ევროპული აღიარება სოციალისტი აქტივისტების, მათ შორის კლარა ცეტკინის დამსახურებაა. 8 მარტის აღნიშვნა აერთიანებდა ქალთა უფლებების დაცვისა და სოციალისტური იდეოლოგიის მიზნებს. მიუხედავად იმისა, რომ თანამედროვე აღნიშვნა პოლიტიკურად ნეიტრალურ ხასიათს ატარებს, მისი ისტორიული მნიშვნელობა და სოციალისტური წარმოშობა კვლავ მნიშვნელოვან საკითხად რჩება.

დაკავშირებული სტატიები

“ვისთვისაც მუსიკა სულის ნაწილია” – “მაკოს სტუდია” მუშაობას ახალ სივრცეში აგრძელებს

მაია (მაკო) ბიძინაშვილი საზოგადოებისთვის კარგად ნაცნობი მომღერალი, ვოკალის პედაგოგი და "მაკოს სტუდიის" დამფუძნებელია. 5-წლიანი წარმატებული გამოცდილების შემდეგ, მან...

“ელინი” – გორში ახალი ყვავილების მაღაზია გაიხსნა, სივრცეს ირმა გომარელი უხელმძღვანელებს

გორის ცენტრში, სტალინის ქ. N7 - ში, ყვავილების მაღაზია "ელინი" გაიხსნა. სრულიად ახალი, ესთეტიკური და მყუდრო სივრცეში...

რა როლი აქვთ მშობლებს შვილის წარმატებაში და რატომ გახდა ხელოვნური ინტელექტი მომავლის გასაღები?

ყველა მშობელს სურს, რომ მისი შვილი წარმატებული და დამოუკიდებელი ადამიანი იყოს. თუმცა, მხოლოდ სურვილი საკმარისი არ არის. მშობლის...

ციფრული ხიდები სამშვიდობო პროცესებში – რა როლს ითამაშებს AI კონფლიქტების მოგვარებაში?

დღეს უკვე აშკარაა, რომ ხელოვნური ინტელექტი უახლოეს მომავალში უდიდეს გარღვევას მოახდენს აბსოლუტურად ყველა დარგში და სფეროში, დაწყებული მედიცინიდან...